Karanlık oda kırmızı ışık testi

Siyah Beyaz fotoğraf kartları kırmızı ışığa karşı hassas değildir. Ancak karanlık oda için üretilmiş kırmızı veya sarı filtreler veya lambalar, fotoğraf kağıdına belli bir uzaklıktan ve sınırlı bir süreyle kullanıldığı takdirde kağıdı etkilemezler. Ayrıca kırmızı lamba veya filtreler zamanla solabilir ve kırmızı/sarı spektrumun dışındaki dalga boylarında da ışık yayabilirler. Bunun için her ciddi fotoğrafçı kendi karanlık odasının kırmızı ışığının ne kadar güvenli olduğunu test etmesi gerekir.

Fotoğraf kağıdı zarfından çıktıktan, sabitleme (fikser) banyosuna girip ışığa hassasiyetini kaybedene kadar yaklaşık 7 dakika süreyle kırmıza ışığa maruz kalır.

Testteki amaç bu sürede kırmıza ışığınızın güvenli olup olmadığının anlaşılmasıdır.

TEST

Test için gerekli malzemeler:

·        Birkaç adet 18x24 cm boyutlarında fotoğraf kağıdı,

·       Hassas elektronik poz saati,

·       1 adet madeni para

·       Normal baskı yapmak için gerekli tüm banyolar (developer, stop, fikser)

·       Bir adet 16x16 cm boyutlarında (kare olması gerekiyor) siyah kalın bir karton. Kartonun eninin ve boyunun tam ortalarından birer çizgi çizerek karton 4 eşit parçaya bölünür ve bunlardan herhangi bir parçası kesilerek atılır. Böylece aşağıdaki şekildeki gibi “L” şeklinde bir karton elde edilir:

Karanlık odanızdaki kırmızı ışığı açın.

Film şasisine herhangi bir film koyun. Agrandisörü yaklaşık 30x40 cm boyutlarında bir büyütme yapacak yüksekliğe getirin. Filmi şasiden çıkarın ve şasiyi tekrar agrandisöre yerleştirin. Agrandisörü bu yükseklite kilitleyin ve test bitimine kadar bu ayarlarla oynamayın.

Objektifi en kapalı diaframa getirin ve test süresince hep o diaframda bırakın. Örneğin f 22 veya f 32.

Kağıt marjörünü agrandisörün yansıttığı ışığın tam ortasına yerleştirin. Marjörün ayarlarını 18x24cm kağıda 16x16 cm boyutlarında baskı yapabilecek konuma getirin.

Beyaz ışıkları söndürün. Kırmızı ışık yanmaya devam etsin.

Bir adet 18x24 cm fotoğraf kağıdını marjöre yerleştirin ve yaklaşık 2’şer cm eninde şeritler halinde 1’er saniyelik test baskısı yapın. Bu arada şeritleri belirleyebilmek için kurşun kalem veya suda çıkmayan bir kalemle her şerit sınırının başlangıcında yaklaşık 1 cm’lik çizgiler çizin.

Her zaman kullandığınız developerde ve sürede kartı yıkayıp fikse edin. Sabitleme (fikser) işleminin sonunda beyaz ışıkları açın. Kartı 10-15 dakika yıkadıktan sonra saç kurutma makinası veya mikro dalga fırında kurutun.

Kart kuruduktan sonra kartın kendi beyazından ayrışan ilk poz süresinin kaç saniye olduğunu not edin. Örneğin 3 saniye. Buna Kart Hassasiyet Eşiği diyelim. Bu test sonunda kartın her tarafı beyaz ise, testi bu kez diaframı 1 stop açarak tekrarlayın. Eğer kartta hiç beyaz şerit yok, tüm şeritlerde kağıt taban beyazından ayrışan gri tonlar varsa bu durumda ya film şasisinin üzerine ND (neutral density) veya ışık gücünü azltacak başka bir filtre koyun ya da agrandisörü maksimum büyütme konumuna getirin.

Beyaz ışıklar kapalı ve kırmızı ışık yanarken marjöre yeni bir 18x24 cm kart koyun ve aynı diaframda Kart Hassasiyet Eşiği için bulduğunuz süreyle pozlandırın (örneğe göre 3 saniye) ve kartı marjörde bırakın.

Kırmızı ışık yanmaya devam ediyor. Hiç vakit kaybetmeden pozlanmış kağıdın üzerine daha önce hazırladığınız “L” şeklindeki siyah kartonu yerleştirin ve siyah kartonun kesik ¼’ünden görünen fotoğraf kartın üzerine bir madeni para koyun. Böylece 1 dakika süreyle bekleyin.

Süre sonunda, parayı kaldırın ve siyah kartonu saat yönünde 1 kez çevirin. Kartın üzerine madeni parayı fotoğraf kağıdının üzerine koyun ve bu kez 2 dakika süreyle bekleyin.

Kartın diğer bölümlerine de aynı işlemi bu kez 4 ve 8 dakika olarak tekrarlayın.

8 dakikalık son kırmızı ışık pozlandırmasından sonra kartı developera atın ve  bu kez kırmızı ışığı kapatın ve karanlıkta normal kart yıkama ve sabitleme işlemlerini yapın. Sabitleme işleminin sonunda beyaz ışıkları açın.

Kartı yıkayıp kurutun.

Böylece Kart Hassasiyet Eşiği kadar beyaz ışık ile pozlanmış fotoğraf kartını 1, 2, 4 ve 8 dakika süreyle kırmızı ışığa maruz bırakmış olduk. Ancak her bölüme bir madeni para koyarak buranın kırmızı ışığı görmesini engellemiş olduk.

Kart kuruduktan sonra, normal ışık altında, kartta madeni paranın şeklini hiç görmemelisiniz. Eğer görüyorsanız baskılarınızda güzel beyaz elde etmeniz mümkün değildir.

Bu durumda yapmanız gerekenler:

1. Kırmızı ışığın yerini değiştirip agrandisörden ve banyo küvetlerinden daha uzak bir yere koymak.

2. Kırmızı ışığın önüne bir engel koymalı ve ışığın karta direkt olarak gelmesini engellemek.

3. Yine düzelmiyorsa kırmızı ışığı bir yenisiyle ve bilinen bir marka ile değiştirmek.

Her üç durumda test tekralanmalı ve 8 dakika kırmızı ışık ile pozlanmış bölümde paranın şekli görülmemelidir.