Arşivsel film yıkama yöntemim

1.        Ön Islatma – Filmler geliştirici banyosundan önce (developer) 3-5 dakika süreyle saf suda ıslatılır. Bu işlem küvet / tank ve film ısısının geliştirici ısısına gelmesini; filmlerde genelde bulunan ve ışığın istenen sınırların dışına yayılmasını engelleyen boyaların eriyip atılmasını; ve filmin geliştirici ile daha çabuk reaksiyona girerek daha kısa yıkama süresi elde edilmesini sağlar.

2.     Geliştirme (Developer) – Taze film geliştirici ile film yıkanır. Developer tankın içine dökülür dökülmez süre başlatılır. Paterson türü tanklarda 35 mm ve 120 roll filmlerde ilk 30 saniye sürekli sallanarak, sonra her 30 saniyede bir 3 kez (5 saniye) ters-düz edip sallanarak yıkama süresince bu işleme devam edilir. Her çalkalama süresi sonunda tankın tabanı masaya vurulurak hava kabarcıkların yok edilmesi sağlanır. Sallama işlemi Jobo türü proses sistemlerinde (rotary) ise sürekli döndürerek yapılır. Yıkama süresi sonunda developer atılır. 4x5” filmlerde: küvet ile yıkarken filmleri sürekli alt üst ederek sürekli karıştırılır.

3.     Durdurma İşlemi (Stop Bath) – çok sulandırılmış asetik asit ile durdurma işlemi yapılır. Glasial asetik asit 1:4 oranında saf su ile karıştırılır. Böylece Durdurma Stok Solüsyon elde edilir. Kullanma esnasında 1 litre suya 20 ml Durdurma Stok Solüsyonu karıştırılarak Durdurma Kullanma Solüsyonu elde edilir. Durdurma Kullanma Solüsyonu ile 30 saniye süreyle çalkalanır ve solüsyon dökülür. Bu aşamadan sonra küvet/tank çeşme suyu ile doldurulur 20-30 saniye süreyle çalkalanır ve dökülür.

4.     Sabitleme (fixer) - 1. Sabitleme Banyosu: 1. Sabitleme Banyosu için bir önceki film yıkamada kullanılmış 2. Sabitleme Banyosu kullanılır. TF-3 (veya Ilford Rapid Fixer) 1:4 su ile karıştırılarak Sabitleme Çalışma Solüsyonu elde edilir. TF-3 sertleştiricisiz hızlı ammonium thiosulfate alkaline sabitleme banyosudur. Film Sabitleme Çalışma Solüsyonunda 3 dakika süreyle sabitlenir. İlk 30 saniye sürekli çalkalanır, sonra her 30 saniyede bir 5-10 saniye süreyle çalkalanır. Jobo türü rotary sistemlerde ve küvette 4x5” film yıkarken sabitleme işlemi sürekli karıştırılarak yapılır. Bu işlem sonunda 1. Fikser banyosu atılır.

2. Sabitleme Banyosu: Taze TF-3 (veya Ilford Rapid Fixer) Sabitleme Çalışma Solüsyonu ile yukarıdaki sabitleme işlemi tekrarlanır. Bu işlem sonunda 2. Sabitleme Çalışma Solüsyonu saklanıp bir sonraki yıkama işleminin 1. Sabitleme Çalışma Solüsyonu olarak kullanılır.

5.     Ön Yıkama – 2. Sabitleme banyosu süresinin bitiminde, film, çeşme suyu ile ve tank/küvetteki su birkaç kez dökülüp yenilenerek ve sürekli karıştırılarak 2 dakika süreyle yıkanır.

6.        Hypo Clearing Agent  - HCA – Bu işlem filmdeki sabitleme banyosunun kimyasal yapısını bozup, su ile yıkamada kolayca yok edilmesine yarar.

HCA Kullanım Solüsyonu: HCA stok solüsyon 1:9 su ile karıştırılır veya o anda hazırlanacaksa 1 litre suda 20 g Sodium Sulfite eritilir ve doğrudan kullanılır.

Filmler taze HCA kullanım solüsyonunda sürekli karıştırarak 1-2 dakika süreyle yıkanır. Bu işlemin sonunda HCA banyosu atılır.

7.   Yıkama – Filmler, çok kısık çeşme suyunda 15 dakika süreyle yıkanır. Bu arada her 3-4 dakikada bir küvetin suyu tamamıyla dökülüp tazelenir.

8.     Arı Yıkama – Yıkama işlemi sonunda tank/küvetteki çeşme suyu boşaltılır ve Saf Su ile doldurulur. Buna 2 damla Kodak Photo-Flo damlatılır ve 1-2 dakika süreyle yıkanır.

9.   Filmler saf sudan alınıp doğrudan asılarak kurumaya bırakılır. Filmlerin kurutulduğu odanın mümkün olduğunca temiz ve tozsuz olmasına özen göstermeli ve toz kalkmasını önlemek için 8-10 saat süre ile odaya girip çıkmamalıdır.

10.   Filmler kesilir ve arşivsel zarflara koyularak rutubetsiz, tozsuz ve fazla ışık almayan bir yerde muhafaza edilir. Filmlerin saklandığı poşet, zarf ve klasörlerin herhangi bir yapışkan içermemesi gerekir. Ayrıca kontakt baskıların filmlerin bulunduğu klasörde değil, başka bir klasörde saklanması gerekir. Zira kartlarda bulunabilecek fikser veya başka kimyasal kalıntılar filmlere zarar verir.