Arşivsel Baskı Yöntemim

Kağıt Tabanlı (Fiber Base FB) gümüş jelatin baskı

1.     Geliştirme İşlemi (Development) – Kart banyosu olarak Ansco 130 kullanıyorum. Genelde kart boyutundan bir boy büyük küvetlerde, 1:2 su ile karıştırdığım developeri hazırlayıp 2,5 dakika süreyle kartları geliştirme işleminden geçiriyorum. Karıştırma işlemi için 7.5 cm’lik yağlı boya fırçası ile tüm işlem süresince boyar gibi yaparak baskı yüzeyindeki developerin yer değiştirmesini sağlıyorum. Süre sonunda baskı su dolu küvete aktarılıyor.

2.     Durdurma İşlemi (Stop Bath) – Durdurma işlemi için asit kullanmıyorum. Baskı, akar çeşme suyunda sürekli karıştırıp ters düz edilerek yıkanıyor.

3.     Sabitleme İşlemi (Fixer) – Sabitleme işlemi 2 ayrı taze fixer solüsyonunda yapılıyor. Ben sertleştiricisiz hızlı amonyum tiyosülfat alkaline TF-3  fikser kullanıyorum. Baskılar durdurma işleminden sonra 1:4 sulandırılmış TF-3 fixer solüsyonunda 1 dakika süreyle sürekli karıştırılarak sabitleme işleminden geçiriliyor. Bu süre sonunda beyaz ışıklar açılabilir. 1. sabitleme işleminden sonra baskılar su dolu büyücek bir küvete alınıp burada bekletiliyor. Seans sonunda 2. sabitleme işlemi yapılıyor.

Sabitleme banyosu kapasitesi: 1 litre TF-3 1:4 çalışma solüsyonunda 20-25 adet 18x24 cm, 8-10 adet 30x40 cm, 5-6 adet 40x50 cm baskı yapılabilir. Kapasite dolduğunda fikser banyosu atılıp yenisi hazırlanıyor. Bu seansın sonunda veya kapasitelerin aşımında 1. fikser banyosu atılıyor.

4.     Suda Bekletme - 1. Sabitleme işleminden sonra baskıları soğuk su dolu büyük bir küvette bekletiyorum. Arada sırada suyu döküp, baskıları ters düz ederek suyu tazeliyorum. Kışın çeşme suyunun soğuk olduğu zaman, suda bekletme süresi en çok 2 saat, yazın ılık suda en çok 1 saat olabilir.

5.           2. Sabitleme İşlemi (fixer): Tüm baskı işlerinin sonunda (veya 4. maddede bahsedilen süre aşımında), baskıları taze TF-3 1:4 banyosunda sürekli karıştırarak ters düz ederek 1 dakika süreyle yıkıyorum. Bu seansın sonunda 2. sabitleme (fikser) banyosu atılıyor.

6.     Selenium Tonlama Arşivsel özellik ve baskı rengi için Kodak Rapid Selenium ile tonlama yapıyorum. Baskıları 2. fikser’dan alıp doğrudan Selenium çalışma solüsyonuna atıyorum (fikser’dan sonra arada su ile yıkamadan). Warmtone kartları yaklaşık 2-10 dakika arasında tonluyorum.

7.           Ön Yıkama – Selenium tonlamadan sonra baskıları akar çeşme suyunda birkaç kez küvetteki suyu dökerek ve ters düz edip sürekli karıştırarak 3-5 dakika süreyle yıkıyorum.

8.           Hypo Clearing Agent (HCA) – Bu işlem karttaki fikser’ın kimyasal yapısını bozup yok edilmesine yarar.

HCA Çalışma Solüsyonu: Stok solüsyonu 1:9 su ile karıştırıp veya HCA’yı o anda hazırlayacaksam 1 litre suya 20 g Sodyum Sülfit karıştırarak elde ediyorum.

1. HCA Banyosu: Taze çalışma solüsyonunda sürekli karıştırarak 3-5 dakika. Bu işlemin sonunda 1. HCA banyosu atılıyor.

9.           Ara Yıkama – 1. HCA banyosundan sonra baskılar akar çeşme suyunda birkaç kez küvetteki suyu dökerek ve ters düz edip sürekli karıştırarak 2-3 dakika süreyle yıkanıp Arşivsel Yıkama Tankına aktarılıyor. Bu yıkamadaki amaç Arşivsel Yıkama Tankındaki suyun Sodium Sülfit ile kirletilmemesi.

10.       İlk Yıkama – Baskılar, Arşivsel Yıkama Tankında, akar çeşme suyunda 30 dakika süreyle yıkanır. Arşivsel yıkama tankı, kartların birbirlerine deymeden dik durdukları akvaryuma benzer kübik bir kaptır. Tanka alttan sürekli az miktarda taze su girer ve karşı taraftan üstten fazla su gidere verilir.

10.           2. HCA Banyosu: İlk yıkamadan alınan baskılar, taze HCA çalışma solüsyonunda sürekli karıştırılarak 3-5 dakika süreyle kıkanır. Bu işlem sonunda 2. HCA banyosu atılıyor.

11.       Ara Yıkama – 2. HCA banyosundan sonra baskılar akar çeşme suyunda birkaç kez küvetteki suyu dökerek ve ters düz edip sürekli karıştırarak 2-3 dakika süreyle yıkanıp Arşivsel Yıkama Tankına aktarılıyor. Bu yıkamadaki amaç Arşivsel Yıkama Tankındaki suyun Sodium Sülfit ile kirletilmemesi.

12.       Son Yıkama – Baskılar, Arşivsel Yıkama Tankında akar çeşme suyunda 30 dakika süreyle yıkanır.

13.       Arı Yıkama – Sadece bu iş için kullanılan temiz bir küvete saf su (akü suyu) veya deiyonize su koyulur, 2 damla Kodak Photo-Flo damlatılır ve baskılar Arşivsel Yıkama Tanklından bu küvete aktarılır, 1 dakika süreyle yıkayıp süzüldükten sonra cam üzerinde kauçuklu cam sileceği ile kartın her iki tarafı iyice sıyırılır.

14.       Kurutma, Düzeltme, Marjlarını Kesme – Baskılar, görüntü aşağıya bakacak şekilde plastik sinek teli gerilmiş çerçevelerde kurutulur. 12 saat sonra baskılar 2 cam veya asitsiz karton, tahta vs. arasında ve üzerine ağırlık koyularak veya Dry Mount Press’de düzeltilir. Baskıların fazla marjları kesilir. Zira ne kadar yıkanırsa yıkansın, az miktarda da olsa fotoğrafa zarar verecek fikser veya diğer kimyevi madde kalıntıları kartın liflerine en çok kenarlardan girer. Fazla marjların kesilmesi bu riski ortadan kaldırır.

         Bülent Özgören